Belasting besparen door opheffing of wijziging van huwelijkse voorwaarden

Gepubliceerd op: 01 maart 2021

Als u in het verleden huwelijkse voorwaarden heeft laten opstellen kan het nuttig zijn om bij ons te informeren of deze voorwaarden nog wel in overeenstemming zijn met uw huidige situatie. Eens in de vijf of tien jaar laten nagaan of er wel of geen wijziging nodig is, is meestal wel genoeg.

Onderneming

Misschien zijn in het verleden huwelijkse voorwaarden opgesteld omdat een van de beide echtgenoten een bedrijf had. Uitgesloten werd toen dat alles binnen het huwelijk gemeenschappelijk eigendom werd, zodat het vermogen van de niet-ondernemende partner beschermd werd tegen een eventueel faillissement van de ondernemer.
Vroeger werd de zogenaamde “koude uitsluiting” vaak gebruikt als vorm van huwelijkse voorwaarden. Het effect was meestal dat de ondernemende partner aan het eind van het huwelijk welgesteld was en de andere echtgenoot, vaak de vrouw, weinig had (want die had toen zelden inkomen).

Zoals gezegd kan het nuttig zijn om de huwelijkse voorwaarden te laten checken. Bijvoorbeeld omdat er mogelijkheden zijn om deze zogenaamde koude uitsluiting te verzachten: afgesproken wordt dan in nieuwe huwelijkse voorwaarden dat de echtgenoten bij het eindigen van het huwelijk door echtscheiding of door overlijden gaan afrekenen alsof zij in gemeenschap van goederen gehuwd waren (verrekenbeding). Ook kunnen de echtgenoten een algehele gemeenschap van goederen laten ontstaan.
Het checken van de huwelijkse voorwaarden is ook nuttig als de ondernemende partner is gestopt met zijn bedrijf en geen onderneming meer uitoefent. Al het daaruit vrijkomende vermogen blijft immers eigendom van alleen deze echtgenoot. Als die rijkere echtgenoot overlijdt, valt dat hele vermogen in zijn nalatenschap en is in principe dat hele vermogen belast voor de erfbelasting. Bij deze situatie kan dan gedacht worden aan het wijzigen van de huwelijkse voorwaarden en het laten ontstaan van een algehele gemeenschap van goederen of het gaan afrekenen met elkaar alsof zij in gemeenschap van goederen gehuwd waren. In een gemeenschap van goederen of bij een dergelijk verrekenbeding zou slechts de helft van het vermogen in de nalatenschap vallen en vererven.

Het gevolg van het wijzigen van de huwelijkse voorwaarden met het beding om af te rekenen alsof je in gemeenschap van goederen gehuwd bent of door het laten ontstaan van een gemeenschap van goederen is dus dat bij overlijden erfbelasting bespaard kan worden.

Echtscheiding

Heeft u huwelijkse voorwaarden waarbij de vermogens gescheiden zijn en de eigen woning eigendom is van één van de echtgenoten? Ook dan kan het met een echtscheiding in het vooruitzicht goed zijn om de voorwaarden nog tijdens het huwelijk te wijzigen. Als de andere echtgenoot in de woning wil blijven wonen moet de woning immers aan deze echtgenoot worden toegedeeld zodat deze de nieuwe eigenaar wordt. De tijdige wijziging van de huwelijkse voorwaarden kan daardoor namelijk een besparing op de overdrachtsbelasting en/of schenkingsbelasting opleveren.

Wijzigen altijd verstandig?

Hiermee is niet gezegd dat het altijd verstandig is om de huwelijkse voorwaarden te wijzigen, dat verschilt per situatie. Het opheffen van huwelijkse voorwaarden heeft ook risico’s: een faillissement kan zich nog voordoen of schulden kunnen nog ontstaan in de toekomst. Ook een echtscheiding kan op de loer liggen.

Laat u dus goed informeren door een notaris. Wij zullen u hierover graag adviseren.